Bu sayfayı yazdır

Mukormikoz (Kara Mantar Enfeksiyonu) Nedenleri ve Belirtileri

Mukormikoz veya Kara Mantar, yüksek ölüm oranına sahip nadir bir enfeksiyondur. Uzmanlar, muhtemelen ilk olarak 1855 yılında bir Alman doktor olan Friedrich Küchenmeister tarafından tanımlandığına  Missouri Tornado (2011) ve Hint Okyanusu Tsunamisi (2004) gibi dünya çapında çeşitli doğal afetlerde rapor edildiğine inanıyor.

Bu nedenle bilinmeyen bir hastalık değildir. Son zamanlarda, kayda değer sayıda COVID-19 hastasını etkilediği için panik yaratmaktadır. Peki, tam olarak nedir ve önlenebilir mi?

Mukormikoz nedir?

Mukormikoz, çevrede yaşayan mukormiset adı verilen bir grup küfün neden olduğu nadir fakat ciddi bir mantar enfeksiyonudur. Mantar sporlarıyla temas edenler enfeksiyon kapabilir. Bununla birlikte, zayıf bağışıklığı olanlar, kronik sağlık sorunları olanlar ve immünosupresan kullananlar için kasılma ve enfeksiyon riskleri daha yüksektir.

İnsan vücudunun etkilediği kısmına bağlı olarak, mukormikoz rinoserebral (sinüs ve beyin) mukormikoz, pulmoner (akciğer) mukormikoz veya gastrointestinal, kutanöz (deri) ve yayılmış mukormikoza (enfeksiyon kan dolaşımına yayıldığında ortaya çıkar) yol açabilir.

Mukormikoza ne sebep olur?

Mukormikoz, çevrede kolayca bulunabilen mukormisetlerin sporlarından kaynaklanır. Bu küfler, çürümüş ahşap, yapraklar, toprak ve kompost gibi çürüyen organik maddelerde oluşur.

Mukormiset küfleri her yerde bulunabilirken, çoğunlukla bağışıklık sistemi zayıflamış, önceden var olan sağlık sorunları olan ve enfeksiyon kapma riski taşıyan organ nakli geçirmiş kişilerdir.

COVID-19 Hastalarında Mukormikoz Neden Olur?

Mukormikoz nadir görülen bir hastalık olmasına rağmen, bağışıklık sistemi COVID-19 tarafından baskılanmış hastalarda ortaya çıkabilir. Bunun olası nedenlerinden biri, hastalarda inflamasyonu azaltmada etkili olurken, sırayla vücudun enfeksiyonlarla savaşma yeteneğini etkileyerek mukormikoz riskini artıran uygunsuz steroid dozlarıdır.

Reçete edilen steroidler kontrolsüz kan şekerine yol açabileceğinden, diyabetli COVID-19 hastalarının da bu enfeksiyona yakalanma riski daha yüksektir. Yüksek kan şekeri, mukormiset küflerinin geliştiği ortam türü olan asidik kana neden olur.

Bazı uzmanlar ayrıca kontamine oksijen tüplerinin kullanımının COVID-19 tedavisi gören hastalarda mukormikoz vakalarının sayısındaki artışın başka bir nedeni olabileceğine inanmaktadır.

Mukormikoz belirtileri

Mukormikoz belirtileri vücudun etkilenen kısmına bağlıdır.

Rinoserebral Mukormikoz;Hastada burun ve sinüs tıkanıklığı, baş ağrısı, burun köprüsünde veya ağzın üst tarafında siyah lezyonlar, ateş ve yüzde şişlik (çoğunlukla tek taraflı yüz şişmesi) görülür.

Pulmoner Mukormikoz; Hastanın nefes darlığı, öksürük, ateş ve göğüs ağrısı yaşaması muhtemeldir.

Gastrointestinal Mukormikoz; Hastanın karın ağrısı, bulantı, kusma ve gastrointestinal kanama olması muhtemeldir.

Yaygın Mukormikoz; Kronik sağlık sorunları olan hastalarda ortaya çıktığı için yaygın mukormikoz tanısı koymak zor olabilir. Mevcut koşulların semptomları tanıyı yoldan çıkarabilir ve yaygın mukormikoz semptomlarını doğrulamak zor olabilir. Bu nedenle, yayılmış mukormikozu doğrulamak için önceden var olan herhangi bir sağlık durumu ve devam eden tedaviler hakkında kapsamlı bir çalışma yürütecek bir uzmana danışılmalıdır.

Mukormikoz komplikasyonları

Mukormikoz, doğru zamanda tedavi edilmezse körlük, sinir hasarı, kan pıhtıları veya tıkalı kan damarları gibi sağlık sorunlarına yol açabilir. Ölüm oranı %50 olan ölümcül bir enfeksiyondur.

Mukormikoz Nasıl Teşhis Edilir?

Semptomlar rinoserebral, pulmoner ve gastrointestinal mukormikoz teşhisine yardımcı olabilir. Bununla birlikte, enfeksiyonu doğrulamak veya ekarte etmek için, doktor sizden patolojik bir laboratuarda sıvı örneği testleri yaptırmanızı isteyecektir. Enfeksiyonu doğrulamak için bir doku biyopsisi de reçete edilebilir. Enfeksiyonun ne kadar yayıldığını bilmek ve daha fazla eylem planına karar vermek için bir BT veya MRI taraması da gerekebilir.

Mukormikoz Tedavisi

Enfeksiyon teşhisi konulduktan sonra doktor, mantarın vücuttaki büyümesini durdurmak ve yok etmek ve enfeksiyonu kontrol etmek için hemen antifungal ilaçlar yazacaktır. Tüm enfekte dokuları kesmek için cerrahi debridman gereklidir. Enfekte olmuş dokunun çıkarılması, enfeksiyonun daha fazla yayılmasını önler.

İlaç, durumun ciddiyetine bağlı olarak intravenöz veya hap şeklinde olabilir. Amfoterisin B tercih edilen ilaçtır. Ek olarak, Isavuconazole ve Posaconazole gerekebilir. Hastanın diyabet gibi altta yatan hastalıkları varsa, bunun da optimal olarak kontrol edilmesi gerekir.

Hasta, reçete edilen dozlara bağlı kalmalı ve mide ekşimesi, nefes alma sorunları veya mide ağrısı gibi yan etkileri derhal doktoruna bildirerek ilacın gereksinimlerine göre değiştirilmesini sağlamalıdır.

Ameliyat Sonrası Hayat

Mukormikozun ölüm oranının %50 civarında olduğu söylenmektedir. Hızlı tedavi sağlanırsa, ilaç ve ameliyat yardımı ile kişi iyileşebilir. Yukarıda belirtildiği gibi cerrahi prosedürler, enfeksiyonun yayılmasını durdurmak için etkilenen doku veya vücut bölümünün çıkarılmasını gerektirecektir. Hastanın yaşam seyrinde muazzam bir değişikliğe yol açacaktır. Örneğin, rinoserebral mukormikozdan mustarip hastalar tedavi sırasında görme yetisini kaybedebilir; bazılarının etkilenen gözleri çıkarmaları gerekebilir.

Böylesine önemli bir yaşam olayı nedeniyle bir organın kaybı ve düzenli görevlerini yerine getirememe durumu da kişinin ruh sağlığını etkileyebilir. Bir noktada, çaresizlik ve endişe duygularına sahip olmaya mahkumdurlar. Bu nedenle, kişi bu zorluklarla savaşmaya ve pozitiflere odaklanmaya hazırlıklı olmalıdır.

Mukormikoz Önlenebilir mi?

Mantar sporları ortamda oluştuğundan mukormikozun önlenmesi zordur ve bunlara maruz kalıp kalmayacağı önceden bilinemez. Bununla birlikte, mukormikozu önlemek için aşağıdakileri deneyebilirsiniz, ancak bu ipuçlarının mantardan tam korumayı garanti etmediğini unutmamalısınız.

1. Topraktaki küfler kutanöz mukormikozise neden olabileceğinden, toprakla doğrudan temastan kaçının. Cildinizin toprağa maruz kalma olasılığını azaltmak için eldiven, ayakkabı, uzun pantolon ve tam kollu gömlek giydiğinizden emin olun. Ayrıca toprakla çalıştıktan hemen sonra ellerinizi sabun ve suyla iyice yıkayın.

2. Kirlenmiş suyla, özellikle sel suyuyla veya kullanılmayan/kontamine tanklardaki suyla temastan kaçının.

3. Toz, mukormiset küflerini taşıyabileceğinden, şantiye gibi tozlu alanlardan uzak durun. Tozlu bir bölgede yaşıyorsanız, iyi bir maske, tercihen N95 maske takmanız zorunludur.

4. Herhangi bir belirti ve semptomu göz ardı etmeyin. Sinüs tıkanıklığı mutlaka soğuk algınlığı olmayabilir. Sorunu teşhis etmek için hemen tıbbi yardım alın.

5. Herhangi bir enfeksiyonla savaşmanın tek yolu bu olduğundan bağışıklığınızı yüksek tutun. Bu nedenle taze meyve ve sebze tüketin ve haftada en az 3-4 kez yaklaşık 30 dakika egzersiz yapın.

6. Maske takarak ve sosyal mesafeyi koruyarak COVID-19'u önleyin.

Özetlemek gerekirse, mukormikoz bilinmeyen bir durum değil, pandeminin ortasında bizi etkilediği ve onunla ilişkili olduğu için panik düğmesine basmamıza neden oluyor. Bu tür durumlar hakkında okuyarak kendinizi bilgilendirmek her zaman iyi bir fikirdir ve bu makalede bahsedilen belirtilerden herhangi birini fark ederseniz derhal tıbbi yardım almalısınız.

  • 0
Ögeyi değerlendirin
(0 oy)