Türkiye'nin en iyi sağlık internet sitesine hoş geldiniz.

Allerjik Rinit Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

Allerjik rinit, burun iç kısmını döşeyen ve mukoza adı verilen dokunun inflamasyonu (iltihabi reaksiyonu) anlamına gelir. Mukozadaki bu rahatsızlık, allerjik nezle burun ve üst solunum yollarının tekrarlayan bir hastalığı olup, burun tıkanıklığı, hapşırık, burun akıntısı, burun kaşıntısı, damakta kaşıntı gibi bulgularla ortaya çıkmaktadır.

Rinitler ayrıca yorgunluk, baş ağrısı, algılama ve öğrenmede yetersizlik gibi şikâyetlere neden olur. Bu şikâyetler allerjenlerle karşılaşmayı takiben dakikalar içinde başlar ve saatler boyu sürer. Tüm bunlar kişilerin yaşam kalitesini etkilemektedir. Hastaların % 50 - 60'ında allerjik göz nezlesi (allerjik konjonktivit) bulguları da görülebilir.

Hastalık yıl boyu (perennial) allerjik nezle tipinde yıl boyunca değişik sürelerde ve şiddeti artıp azalarak seyredebilir veya sadece belli mevsimlerde (örneğin ilkbaharda) ortaya çıkabilir. Çocukluk yaşlarında her yaş içinde (özellikle 5-6 yaşlarından sonra) ilk bulgular ortaya çıkmaktadır. Hastalık bulguları sırasında genellikle ateş görülmez.

Ülkemizde çocuklar arasında görülme sıklığı ortalama % 10-15 kadardır. Anne ve/veya babasında allerjik nezle veya bir başka allerjik hastalığı olanlarda allerjik nezle görülme sıklığı artmaktadır.

Hastalık bulguları en sıklıkla bitkilerin havada uçuşan polenleri ile ve ayrıca ev tozu akarları, küf sporları, evcil hayvanların deri ve tüy döküntüleri gibi alerjenlerle karşılaşmayı takiben ortaya çıkmaktadır.

Ayrıca sigara dumanı, hava kirliliği, keskin kokular, soğuk hava, rüzgârlı hava gibi üst solunum yollarını rahatsız edici faktörler tarafından tetiklenerek bulguları başlar. Bulguların olmadığı dönemlerde çocuk son derece iyi olup tamamen sağlıklı bir görünümde olabilir.

Kaç Çeşit Allerjik Rinit Vardır?

Mevsimsel Allerjik Rinit

Halk arasında saman nezlesi ya da yaz nezlesi olarak ta bilinir. Tüm allerjik rinit olgularının yaklaşık %20 ‘sini oluşturur. Ağaç poleni, çayır poleni ve yabani ot polenlerine karşı allerji gelişmesi sonucunda ortaya çıkar.

Şikâyetler bu allerjenlerin atmosferde yoğun olduğu dönemlerde belirgindir. Hastalığın yıl içindeki süresi, yaşanılan coğrafi bölge ve iklim ile yakından ilişkilidir. Polen mevsimi dışında hastalar genellikle rahattır. Ancak polenlerin atmosferde yoğun olduğu ilkbahar aylarında günler boyu devam eden ve yaşam kalitesini bozan allerjik rinit şikâyetleri vardır.

Yılboyu Devam Eden (perennial) Allerjik Rinitler

Allerjenlere temasın yıl boyu devam ettiği ve şikâyetlerin genellikle tüm yıla yayıldığı allerjik rinit şeklidir. Neden olan allerjenler ev tozu akarları (mite), hamamböcekleri, ev hayvanı allerjenleri (kedi, köpek, hamster gibi), ve mantar sporlarıdır (küf).

Mesleksel Allerjik Rinitler

Çalışma ortamındaki allerjenlere ya da irritan (tahriş edici) maddelere bağlıdır. Hapşırma, burun akıntısı ve burun tıkanıklığı gibi allerjik rinit bulguları çalışma ortamına girdikten sonra ortaya çıkar. Hastalar hafta sonlarında ve tatillerde rahattır.

Allerjik Rinit Tanı Yöntemleri Nelerdir?

Allerjik nezle tanısı sık burun ve göz kaşıntısı, akıntısı, tıkanması olan çocuklarda muayene bulguları, laboratuar testleri ve allerji deri testleri ile konur. Deri Allerji testleri her yaş grubunda yapılabilir ve allerji uzmanları tarafından değerlendirilmelidir. Elde edilen bulgular tedavide yön vericidir.

Tedavi Süreci

Allerjik nezle tedavisindeki en önemli basamak o hasta için tetikleyici olarak etki eden faktörlerden (örneğin polenler, ev tozu akarları gibi alerjenlerden, veya sigara dumanı keskin kokular gibi rahatsızlık vericiler) korunmaktır. İlaç tedavisi olarak 2 grup ilaç vardır. Bunlardan bir grubu devamlı olarak kullanılan ilaçlar olup çocuk iyi de olsa verilmelidir.

Örneğin ilkbahar aylarında mevsimsel allerjik nezlesi olan çocuklarda ilkbahar ayları boyunca (Nisan-Temmuz arası) ilaçlar gerekiyorsa sürekli verilebilir. Bütün bir yıl boyunca süren (perennial) allerjik nezleli çocuklarda ise yıl içinde çeşitli dönemlerde ara ara veya uzun süre ilaçlar verilebilir. Allerjik nezleye allerjik göz nezlesi bulguları da eşlik ediyorsa göz damlası şeklinde ek ilaçlar verilmesi gerekebilir. Bu gruptaki ilaçlar çoğunlukla antihistaminik tabletler, kortizonlu burun spreyleri gibi ilaçlardır.

Diğer bir grup ilaç ise hastalık bulguları ortaya çıktığında amacıyla yani gerekli olduğunda kullanılır.

Allerjik nezle ilaçları şurup, hap, burun spreyi şeklinde olabilir. Ayrıca gerekli görülen hastalarda ek olarak allerji aşıları (immünoterapi) önerilerek karşı bireyin duyarlı olduğu allerjenlere karşı allerjisinin azaltılması yöntemi de bir tedavi seçeneğidir. Tedavisi planlanan hastaların uygun aralıklarla takip muayeneleri yapılır, aralardaki rahatsızlıklarını nasıl tedavi edecekleri konunda bilgiler verilir ve halledemedikleri bir problemle karşılaştıklarında nereye başvuracakları kendilerine açıklanır.

Hastalar kendilerine önerilen tedaviye uydukları takdirde hastalığın ağırlığında azalma görülür, tedaviye uyulmadığı takdirde hastalık bulgularında ilerleme görülür. Hastaların uygun aralıklarla izlenmesi ve hastalığın seyrine göre tedavinin yeniden düzenlenmesi en önemli noktalardan biridir.

Komplikasyonları

Allerjik nezle hastalığı olan çocuklarda üst solunum yollarının komşuluğu ve hassalığı nedeniyle zaman zaman sinüzit, geniz eti büyümesi, orta kulak iltihabı gibi diğer hastalıklar da eşlik edebilir. Ayrıca astım hastalığı olanlarda sıklıkla yıl boyunca devam eden allerjik nezle hastalığı da vardır.

Tedaviye Uyulmadığında Ortaya Çıkabilecek Riskler Nelerdir?

Hastalık tedavi edilmediğinde çocuğun günlük yaşamını, yaşam kalitesini, okul başarısını olumsuz yönde etkileyebilir. Tekrarlayan üst solunum yolu problemleri (sinüzit gibi) ve kulak iltihabı gibi diğer hastalıklara zemin hazırlayabilir.

Ayrıca bir allerjik hastalığı bulunan kişilerde bazen bir başka allerjik hastalık bulguları zaman içinde eklenebilir. Örneğin Allerjik nezleli çocuklarda zaman içinde astım bulguları da ortaya çıkabilir.

Hastalara uygulanan tedavi ile genellikle hastalık bulguları süratle iyileşir ve yakınmaların şiddeti ve sıklığı azalır. Hastalığın tedavisinde tam olarak iyileşme değil hastalığın kontrol altına alınması amaçlanır.

  • 0
Ögeyi değerlendirin
(0 oy)

Yorum yapın

Site İçi Arama