Haberler :
"İçerdeki Çocuklara" Anaokulu -- "Anneleri cezaevinde olduğu için, parmaklıklar arasında yaşamak ..."
Anaokulu Döneminde Konuşma Yeteneği -- "Ana kucağından ilk defa ayrılmak, yeni ve bilmediği bir ortama uyum ..."
Anne, Baba ve Çocuklar Akıllı Telefon ve Tablet Uygulamasında Buluşuyor -- "Android ve iOS işletim sistemli akıllı telefon ve tablet ..."
Anneler Gününün Tarihçesi -- "Anneler günü, bizleri dokuz ay karnında taşıyan ve belki de ölene ..."
Devletten Yeni Kürtaj Kararı! -- "Tür­ki­ye­’de ya­sak­la­nıp ..."
Dikkat! Bebeğiniz Beyin Felci Olmasın -- "Beyin felci; anne karnında, doğumda veya doğumdan sonraki erken ..."
Edebiyatla Yemek İç İçe -- "Bursa’nın yöresel lezzetlerini şık restoran konseptleri ile ..."
Eşten Organ Nakline İki Yıl Evlilik Şartı -- "Sağlık Bakanlığı, eşler arasında organ nakli için en az iki yıl ..."
Hasta Haklarınızı ve Sorumluluklarınızı Biliyor musunuz? -- "Hasta hakları, esas olarak insan hak ve değerlerinin sağlık ..."
Okula Başlamadan Okuma Öğrenmeli mi? -- "Okullarda her yıl daha da artan rekabet, sınavlar erken yaşta okumaya ..."
ilac-kullanımı

İlaç, bireyin ve toplumun sağlığının korunmasında, devam ettirilmesinde ve iyileştirilmesinde vazgeçilmez öneme sahiptir. Ancak kullanım süreci iyi yönetilemezse ilacın kendisi başlı başına çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir.

Bu potansiyel riskin en temel nedeni tüketicinin ilaç hakkında az bilgiye sahip olmasıdır.Her ne kadar ilaç kutularının/ambalajlarının üzerinde bilgiler ve kutu içinde prospektüs/ kullanım kılavuzu gibi bilgilendirme kaynakları yer alsa da hastaların ilaç kullanımını doğru gerçekleştirebilmeleri için mutlaka bilirkişilerin yardımına ihtiyaçları vardır.

Tıbbi İlaç Hataları

Sağlık çalışanlarının, hastanın ya da bireyin kontrolündeyken ilaçların uygun olmayan kullanımı, yanlış ilaç kullanımı ya da hastaya zarara yol açabilen önlenebilir herhangi bir olay olarak tanımlanmıştır. İlaç hatasına neden olan faktörlerin başlıcaları; iletişim, insani faktörler, çevresel faktörler, etiketleme, paketleme ve dizayndır.

En iyi hastanelerde bile her 100 hastanın 6-7'sinde ciddi sonuçları olan ya da potansiyel ciddi sorunlara yol açabile­cek ilaç hataları görülmektedir.

  • Uygun olmayan doz (% 41),
  • Yanlış ilacın verilmesi (%16),
  • İlacın yanlış yoldan uygulanması (%16)

İlaç kullanımıyla ilgili sık karşılaşılan hatalı uygulama­lara örnekler şu şekilde özetlenebilir:

  • İlacın eksik ya da fazla dozda kullanılması.
  • İlacın yanlış zamanda ya da yanlış zaman aralıklarıyla kullanılması (örnek, günde 3 kez alınması gereken bir an­tibiyotiğin 8 saatte bir yerine, günde 3 kez yemeklerle alınması ya da 8 saatte bir alınması gereken bir antibiyo­tiğin 12 saatte bir kullanılması; idrar söktürücülerin gece yatarken alınması; tok alınması gereken ilaçların aç karnına alınması gibi).
  • Yanlış ilaç kullanılması (örnek, isim benzerliği, reçetenin yeterince okunaklı olmaması vb. nedenlerle yanlış ilaç kullanılması.
  • İlacın yanlış amaçla kullanılması (örnek, diş iltihabı teda­visi için reçete edilen antibiyotiği, ebeveynlerin diş ka­maşması için verildiğini zannetmesi ve diş kamaşması sorunu oldukça eczaneden tekrar bu antibiyotiği alarak ço­cuklarına kullandırtması),
  • İlaçla tedavinin yarım bırakılması (örnek, depresyon ilaç­ları gibi etkisi yaklaşık 15 gün sonra görülen ilaçların bir­kaç günlük kullanımdan sonra etkisiz olduğu düşünülerek kesilmesi),
  • Uygulama yolu ya da şekli ile ilgili hatalar (örnek, fitille­rin ağız yoluyla alınması; antibiyotik süspansiyonlarının hazırlanmadan, tozun direk ağız yoluyla alınması; hazırlanmış süspansiyonların çalkalanmadan kullanılması),
  • Başkalarına ait ilaçların kullanılması (örnek, hastanın komşusunun tavsiyesi ile onun ilacını kullanması),
  • Kullanım süresi dolmuş ya da bozulmuş ilaç kullanılması (örnek, oda sıcaklığında saklanması gereken ilacın buzdo­labında saklanması. Oda sıcaklığında saklanması gereken şuruplar buzdolabında saklandığında şekerlenmesi buna örnek verilebilir. Bu durumdaki bir ilaç son kullanma tari­hi geçmemiş olsa bile kullanılmamalıdır. Bir başka örnek, sulandırılmış süspansiyonların yarım kalması hâlinde ay­larca buzdolabında tutulması ve sonra tekrar kullanılma­sı, ciddi etki kayıplarına hatta toksisitelere yol açabilir)
  • Daha önceden kalmış yarım kutu antibiyotiğin yeni bir enfeksiyonun tedavisi için 1-2 gün kullanılması (kutu ya­rım olduğu için tedavi eksik kalacaktır),
  • Ağrı kesiciler gibi ilaçları tedavi süresine göre değil, kutu­daki son ilaç bitinceye kadar kullanması,
  • Birbirini takiben kullanılması gereken ilaçların kullanım sı­rasının karıştırılması,
  • Aç/tok karnına alınması konusunda uyarıları bulunan ilaçların kullanımı sırasında bu kurallara yeterince özen gösterilmemesi ya da kamuoyunda yaygın bir yanlış algılama olan "ilaçların özellikle tok karnına alınması" algısı­na göre hareket edilmesi,
  • Ağızdan alınan ilaçların su dışında başka içeceklerle birlik­te alınması,
  • ilaç-ilaç, ilaç-ara ürün, ilaç-destekleyici gıda takviyesi/ gı­da etkileşimlerine yeterince dikkat edilmemesi ya da bi­limsel gerçeklerden uzak yaklaşım sergileyen çevrelerin görüşleri/telkinleri doğrultusunda hareket etme alışkanlı­ğının sergilenmesi vb. sayılabilir.

Alınması Gereken Önlemler

• Hastanın yaşam şekli, uyku, yemek, iş saatleri, ekonomik durumu, eğitim düzeyi, etnik ve kişisel faktörleri göz önü­ne alınarak hastaya hastalığın ne olduğu, genel seyri, hastalığın ve tedavinin ciddiyeti, ilacın bu hastalığa ne şekil­de faydalı olacağı, hastaya ve/veya yakınlarına kısa ve açıkça anlatılmalıdır. Ayrıca tedavi sırasında ortaya çıkabilecek olası yan etkiler konusunda da hasta bilgilendiril­melidir. Ancak bu yan etkilerden hangilerinin normal ko­şullarda sıklıkla oluşabileceği, dolayısıyla telaşa kapılmaması gerektiği, hangilerinin ise hemen hekime başvurma­yı gerektirecek kadar ciddi olduğu da vurgulanmalıdır.

Hastanın tedavisi sırasında kullanacağı reçetesiz ilaçlar ya da gıda takviyesi (omega 6, gingko vb.) ile görülebilecek etkileşimler konusunda hasta uyarılmalıdır.

Özellikle eğitim seviyesi daha düşük hastalarda ilaçları kutusundan çıkararak tanıtmalı, örneğin, "kalp hapı", "yüksek tansiyon hapı" gibi kısaca, akılda kalacak şekilde öğretilmelidir. Tedavi hatalarından biri de hastanın ilacı farklı amaçla kullanmasıdır. Teknik ayrıntıdan uzak, basit ve anlaşılır ifadelerle o ilacın kullanılacağı endikasyondan söz edilmesi, çoğu kez bu sorunun giderilmesinde etkili­dir.

Kutunun üzerinde kullanım şeklini tarif ederken S: 3x1 yazmak yerine, eğer 8 saatte bir alınması gerekiyorsa, kul­lanacağı saatlerin örneğin 8. 00, 16.00, 24.00 şeklinde açıkça düzenlenmesi daha iyi sonuç verecektir.

İlaç alışılmışın dışında değişik bir formda ise eczacı ilacı kutusundan çıkararak kısaca uygulama şeklini, yolunu göstermelidir. Nitekim günümüzde bile hâlâ fitilin ağız­dan kullanılması ya da alüminyum folyosundan çıkarıl­madan kullanılması, antibiyotik süspansiyonlarının sulan­dırılmadan ya da çalkalanmadan kullanılması gibi durum­larla karşılaşılabilmektedir. Dolayısıyla, bu sorunların ya­şanmaması için, eczacıya büyük sorumluluklar düşmekte­dir. Damla, kaşık gibi ölçülerle alınacak olan ilaçlarda ise genellikle doz hatası ile sıkça karşılaşılmaktadır. ilaç kutu­sunun içindeki ölçü kaşığı ile evlerde kullanılan kaşıklar farklı hacimde olabilir. Dolayısıyla ilacın kendi ölçü kaşığı ile verilmesi gerektiği ve nereye kadar doldurulacağı has­taya söylenmelidir.

İlaç Etkileşmelerinin Klinik Önemi

İlaca cevabı pek çok faktör değiştirebilir. Aynı ilaç kombinasyonları ile her hastada etkileşme görülmez. Her ilaç etkileşmesi klinik önem taşımaz.

İlaç Etkisi Bazı Faktörlere Göre Değişir

1. Vücut ağırlığı vedağılım hacmi         

2. Yaş          

3. Hastalık hâlleri  

4. Cinsiyet   

5. Veriliş yolu

6. Veriliş zamanı

7. Çevresel faktörler

8. Genetik faktörler

9. Sosyal çevre ve ruhsal durum

10. Uyunç* (ilacın verilen dozda, önerilen aralıklarla, gerekli sürede tedavi protokolüne uyumlu olarak kullanılması demektir.)

Çoklu İlaç Kullanım Nedenleri

  • Kişide birden fazla hastalığın bulunması,
  • Farklı hekimlerin birbirlerinden habersiz olarak önerdikleri ilaçların hasta tarafından kullanılması,
  • Hastanın kendiliğinden, doktorun bilgisi dışında ilaç kul­lanması,
  • Yan etki olasılığını azaltmak için başka bir ilaçla birlikte kullanma gerekliliği,
  • İlaç etkileşmeleri için iki veya fazla sayıda ilacın mutlaka ay­nı zamanda birlikte kullanılmaları gerekmez. Bir ilacın etkisi sürerken başka bir ilacın alınması da etkileşmeye neden ola­bilir.

İlaç Alerjisi

İlaç alerjisi, bağışıklık sisteminin ilaçlara karşı geliştirdiği aşı­rı duyarlılık reaksiyonlarıdır.

İlaç ilk kullanımda bağışıklık sistemi tarafından tanınır ve o ilaca karşı duyarlılık gelişir. Daha sonraki kullanımlarda ise alerji ortaya çıkar. Bu olay, her birey için geçerli değildir. Ay­nı ilaç bir hastada alerjiye neden olurken, diğer bir hastada sorunsuz olarak kullanılabilir. Çünkü ilaç alerjilerinin geliş­mesinde birçok faktör söz konusudur ve bu faktörler çoğu kez her birey için farklıdır.

Hafta Hafta Gebelik

Bebek İsimleri ve Anlamları

A B C Ç D E F
G H I İ J K L
M N O Ö P R S
Ş T U V V Y Z

yazar olun

sariyer logo

ünlülerin güzellik sırları

tüp bebek uygulamaları

En meşhur diyetler

Template Settings
Select color sample for all parameters
Red Green Olive Sienna Teal Dark_blue
Background Color
Text Color
Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Direction
Scroll to top