Türkiye'nin en iyi sağlık internet sitesine hoş geldiniz.

Nekrotizan Enterokolit Nekrotizan Enterokolit

Bebeklerde Nekrotizan Enterokolit Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Nekrotizan Enterokolit (NEC), prematüre bebekleri sıklıkla etkileyen bir gastrointestinal hastalıktır. Hastalık, bağırsakların içini kaplayan hücrelerin ölümünün neden olduğu bağırsağın enfeksiyon ve iltihaplanmasını içerir.

Bağırsakları enfekte eden bakteriler bağırsağın delinmesine yol açabileceğinden durum ciddileşebilir. Yenidoğanlarda NEC hastalığı ciddi bir durumdur ve tıbbi bir acil duruma dönüşebilir.

Yenidoğanlarda Nekrotizan Enterokolit (NEC) Nedir?

Nekrotizan Enterokolit (NEC), bağırsakların iç astarının hasar görmesi ve ölmeye başlamasıyla gelişen bir durumdur. Bağırsaktaki bakteriler dokuları enfekte ederek iltihaplanmaya neden olur. Tipik olarak, yalnızca bağırsağın iç astarı durumdan etkilenir. Ancak ilerledikçe tüm bağırsak enfekte olabilir.

Şiddetli NEC koşullarında bebeğin bağırsağı delinebilir. Dışkı ve bakteri gibi bağırsak içeriği bu delikten karın boşluğuna sızabilir ve daha fazla enfeksiyona neden olarak tıbbi bir acil duruma yol açabilir.

NEC, doğumdan sonraki 2 hafta içinde herhangi bir yeni doğan bebeği etkileyebilir ve mamayla beslenen bebeklerde anne sütüyle beslenen bebeklerden daha sık görülür . Bununla birlikte, vakaların yüzde 90'ına yakını prematüre bebeklerde görülmektedir. NEC ciddi bir durumdur ve oldukça hızlı bir şekilde kötüye gidebilir. Bebek semptomları göstermeye başlar başlamaz tedaviye başvurmak önemlidir.

1. Klasik NEC

Klasik NEC, 28 haftalık hamilelikten önce doğan prematüre bebekleri etkileyen bu durumun en yaygın şeklidir. Durum genellikle bebek doğduktan üç ila altı hafta sonra başlar . Bu durum, bebek doğumdan sonra kendini iyi hissetmesine rağmen aniden ortaya çıkar.

2. Transfüzyonla ilişkili NEC

Bazen, prematüre bebeklerin yeterli kırmızı kan hücrelerine sahip olmadıkları için anemiyi tedavi etmek için kan transfüzyonu gerekir. NEC preemie, üç gün içinde kan transfüzyonu alan her üç bebekten birinde görülür.

3. Atipik NEC

Nadir durumlarda, henüz beslenmeyen bebeklerde doğumun ilk haftasında durum gelişir.

4. Zamanında Bebeklerde NEC

NEC'den etkilenen tam süreli bebeklerde tipik olarak doğuştan kalp rahatsızlığı, doğumda düşük oksijen seviyeleri veya gastroşizis (vücut dışında gelişen bağırsak) gibi doğum kusurları vardır .

Nadir durumlarda, Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitelerindeki (YYBB'ler) hastanelerde NEC salgınları meydana gelebilir. Prematüre bebekler, ileri bakım için ve kritik derecede hasta olmaları durumunda YYBÜ'de tutulur. e.Coli gibi bakteriler, bir salgın sırasında birkaç bebeğe bulaşabilir.

Bebeklerde Nekrotizan Enterokolit Ne Kadar Yaygındır?

NEC, prematüre bebeklerde en yaygın olanıdır, çünkü 1000 prematüre bebekten 1'ini etkiler. En yüksek risk, 2 kilodan az olan bebekler içindir. Zamanında doğan bebeklerde, durum oldukça nadirdir ve 10.000 yenidoğandan sadece 1'ini etkiler.

Kimler Genellikle NEC Riski Altındadır?

Bazı yenidoğanlarda çeşitli faktörler NEC riskini artırır. Yenidoğanlar daha fazla risk altındadır:

1. Prematüre Bebekler

34 haftalık hamilelikten önce doğan prematüre bebekler en yüksek NEK riskine sahiptir. 32 haftadan önce doğan prematüre bebeklerde risk daha da fazladır. Preemilerin kan dolaşımı ve vücuttaki oksijen hareketi ile ilgili sorunları olduğundan, bağırsakları nadiren sindirime ve enfeksiyonlarla savaşmaya hazırdır. Bu faktörler NEC şansını arttırır.

2. Mamayla Beslenen Bebekler

Prematüre bebeklerde NEK riski daha yüksek olsa da mamayla beslenen bebeklerin, anne sütüyle beslenen bebeklerden daha fazla hastalığa yakalanma olasılığı daha yüksektir. Anne sütü sindirimi daha kolay olan ve enfeksiyonlara defetmek maddeler içerir, bu kontrol altında NEC kalmasına yardımcı olur. Anne sütü ayrıca bağırsak hücrelerinin olgunlaşmasını da uyarır.

3. Zor Doğum/Düşük Oksijen Düzeyleri

Doğumda düşük oksijene sahip olan veya zor bir doğum yaşayan bebeklerde NEK riski daha yüksektir. Oksijen seviyesi düştüğünde, vücut daha fazla kanı beyin ve kalp gibi hayati organlara yönlendirir. Bağırsaklara giden akışı azaltır ve bağırsak dokularına daha az oksijen verilmesine yol açar.

4. Bağırsak Enfeksiyonları

Doğumdan sonra bağırsakta enfeksiyon bulaşan bebeklerin NEC geliştirmesi daha olasıdır.

Nekrotizan Enterokolit Nedenleri

NEC'in birincil nedeni henüz bilinmemekle birlikte, NEC'ye katkıda bulunan birkaç faktör vardır. Prematüre bebekler, NEC geliştirmenin kilit faktörlerinden biri olan zayıflamış bir bağışıklık sistemine sahiptir. Enfeksiyonlarla savaşmak için bağışıklık gereklidir. Zayıf bebekler, anne rahminin dışındaki mikropların saldırısına daha duyarlıdır.

Zor bir doğum sırasında oksijen eksikliğinin de katkıda bulunan bir faktör olduğu gözlemlenmiştir. Bağırsaklara azalan oksijen ve kan akışı yenidoğanın bağırsağını zayıflatma eğilimindedir. Böylece mikropların besinler yoluyla bağırsağa girmesi ve zarar vermeye başlaması kolaylaşır. Prematüre bebekler tam gelişmiş organ sistemlerine sahip olmadıkları için sindirimde , kan dolaşımında ve buna bağlı olarak enfeksiyonlarla mücadelede güçlük çekerler.

Nekrotizan Enterokolit Belirtileri

  • Karında ağrının eşlik ettiği şişlik veya şişkinlik
  • Karın renk değişikliği
  • İshal ve kanlı dışkı
  • Vücut ısısı, kalp hızı ve kan basıncındaki değişiklikler
  • Kötü iştah ve beslenme
  • Sarı veya yeşil kusma
  • Beslenmeyi reddetme ve kilo almama

Nekrotizan Enterokolit Tanısı

Tanı, doktor tarafından karın fizik muayenesi ile başlar. Muayene sırasında hassasiyet ve şişlik olup olmadığını kontrol etmek için bebeğin karnına hafifçe dokunurlar. Bir röntgen, şişme tespit edilirse iltihaplanma ve doku hasarı belirtilerini görmek için bağırsağın ayrıntılı görüntülerini elde etmenize yardımcı olacaktır. Dışkıda iç iltihaplanma ve kanamayı gösteren kanı kontrol etmek için Guaiac testi adı verilen bir dışkı testi de yapılacaktır.

Doktorlar ve çocuk doktorları, beyaz kan hücresi ve trombosit sayısını belirlemek için kan testleri de yapabilir. Trombositler kanın pıhtılaşma sürecine yardımcı olur ve enfeksiyonla savaşmak için beyaz kan hücreleri üretilir. Yüksek bir beyaz kan hücresi ve düşük trombosit sayısı, NEC'nin bir işareti olabilir. Doktor bağırsakta bir delikten şüphelenirse, karın içine sızan sıvıları aramak için karın boşluğuna bir iğne sokulur.

Nekrotizan Enterokolit Komplikasyonları

NEC'i, bazıları ömür boyu devam eden bir dizi komplikasyon izler:

1. Karın Enfeksiyonları

Bağırsakların karın boşluğuna sızan sıvılarla delindiği şiddetli NEC vakalarında, diğer organlara bakteriyel enfeksiyon riski yüksektir . Ortaya çıkan peritonit adı verilen enfeksiyon, sepsis adı verilen potansiyel olarak ölümcül bir kan enfeksiyonu riskini artırabilir.

2. Bağırsak Darlığı

Bağırsak darlığı, NEC'li her üç bebekten birinde görülen bir komplikasyondur. Darlık, bağırsak pasajlarını daraltır ve bebek NEC'den kurtulduktan birkaç ay sonra gelişen bir durumdur. Yiyecekler dar bağırsaklarda serbestçe geçemez ve bazı bebeklerin onu açmak için ameliyat olması gerekir.

3. Kısa Bağırsak Sendromu

Bazen şiddetli NEC, ince bağırsağın bir bölümünü yok edebilir ve kısa bağırsak (kısa bağırsak) sendromuna yol açabilir. Emilim yüzey alanı büyük ölçüde azaldığından, vücudun besinleri ve sıvıları emmesi zorlaşır. Bu durumdaki çocuklar, vücutlarının beslenme taleplerini karşılamak için ömür boyu bakıma ihtiyaç duyacaktır; bazılarının tüple beslenmesi bile gerekebilir.

4. Gelişimsel Gecikmeler ve Büyüme Başarısızlığı

Bu durumdaki birçok çocuğun gelişimsel dönüm noktalarına ulaşmak için daha fazla zamanı olacak ve kötü nörogelişimsel sonuçlara sahip olacak. Bu özellikle ameliyat olan çocuklar için geçerlidir. Büyüme ve gelişme için dikkatle izlenmeleri gerekecek.

Nekrotizan Enterokolit Tedavisi

NEC yenidoğan tedavisi, hastalığın şiddeti, bebeğin genel sağlığı ve büyüdükçe yaşları gibi çeşitli faktörlere bağlıdır. Bağırsakların dinlenmesi ve iyileşmesi için zamana ihtiyacı olduğu için annelerden emzirmeyi veya tüple beslenmeyi bırakmaları istenir . Bunun yerine bebek sıvıları ve besinleri intravenöz (IV) damlalar yoluyla alır.

Bebek karındaki şişlik nedeniyle nefes almakta zorlanıyorsa , solunum yardımı ve ekstra oksijen alır. Herhangi bir gaz veya sıvıyı emmek için mideye bir nazogastrik tüp de yerleştirilir. Nekrotizan Enterokolit bakterilerinin neden olduğu enfeksiyonlar durumunda antibiyotikler de uygulanacaktır.

Yaklaşık 4 bebekten 1'inde, ölü bağırsak dokusunu çıkarmak ve perforasyonu kapatmak için NEC ameliyatı gerekebilir. Bazı bebeklerde, kalın bağırsağı stomaya bağlayarak ve dışkıyı vücut dışındaki bir torbada yakalayarak dışkıyı yönlendirmek için bir ostomi prosedürü de yapılabilir. Bebek iyileştikten ve bağırsaklar yeniden takıldıktan sonra torba çıkarılacaktır.

Prematüre bebek ameliyat için çok gençse, 1 kilodan azsa veya çok hastaysa, karın içindeki sıvıları boşaltmak için karına bir kateter yerleştirilecektir. Sıvıları boşaltmak enfeksiyon olasılığını azaltır ve gazı giderir . Perforasyonu kapatma işlemi bebek biraz daha büyüdüğünde yapılabilir.

Nekrotizan Enterokolit Nasıl Önlenir?

Durum çoğunlukla prematüre bebekleri etkilediğinden, erken doğum riski yüksek olan hamile kadınlara kortikosteroid enjeksiyonu yapılır. Steroidler fetüsün sağlığını artırmaya yardımcı olur ve akciğer veya bağırsak sorunları yaşama şanslarını azaltır.

Prematüre bebeklere anne sütü vermenin NEC riskini azalttığı bilinmektedir. Probiyotikler , aynı zamanda anne sütü ile karıştırılır veya formül zaman prematüre bebeklerde tüp beslenir .

NEC, zamanında bakım yapılmadan ciddi ve yaşamı tehdit eden bir durum haline gelebilir. Bu durumdaki bebeklerin çoğu tedaviden sonra tamamen iyileşir. Nadir durumlarda, bağırsakların hasar nedeniyle çıkarıldığı durumlarda, bebeklerde emilim bozukluğu ve ömür boyu süren komplikasyonlar görülür. Bununla birlikte, bu durumla teşhis edilen çoğu erken doğmuş bebek için zamanında müdahale ve iyi bakım ile prognoz iyi görünüyor.

Sık Sorulan Sorular

1. Prematüre Bebeklerin NEC Geliştirme Riski Neden Daha Yüksek?

Prematüre bebeklerin bağışıklık sistemi zayıftır. Organları, enfeksiyonlarla savaşmak ve tam süreli bebeklerin yanı sıra iyileşmek için tam olarak gelişmemiştir. Zor doğum nedeniyle bağırsağa düşük oksijen kaynağı da bağırsağı zayıflatarak doku hasarına ve enfeksiyonlara karşı daha duyarlı hale getirebilir.

2. Tedavi Komplikasyonları Nelerdir?

NEC'li 10 bebekten yaklaşık 8'i hayatta kalır ancak uzun süreli sağlık sorunları vardır. Cerrahi müdahale, bağırsağın normal olarak besinleri emmek için yeterince uzun olmadığı kısa bağırsak sendromu gibi sorunlara da yol açabilir. Bu tür çocukların doğru miktarda besinle beslenmeleri ve ömür boyu bakıma ihtiyaçları vardır.

  • 0
Ögeyi değerlendirin
(0 oy)

Yorum yapın

Site İçi Arama