Haberler :
"İçerdeki Çocuklara" Anaokulu -- "Anneleri cezaevinde olduğu için, parmaklıklar arasında yaşamak ..."
Anaokulu Döneminde Konuşma Yeteneği -- "Ana kucağından ilk defa ayrılmak, yeni ve bilmediği bir ortama uyum ..."
Anne, Baba ve Çocuklar Akıllı Telefon ve Tablet Uygulamasında Buluşuyor -- "Android ve iOS işletim sistemli akıllı telefon ve tablet ..."
Anneler Gününün Tarihçesi -- "Anneler günü, bizleri dokuz ay karnında taşıyan ve belki de ölene ..."
Devletten Yeni Kürtaj Kararı! -- "Tür­ki­ye­’de ya­sak­la­nıp ..."
Dikkat! Bebeğiniz Beyin Felci Olmasın -- "Beyin felci; anne karnında, doğumda veya doğumdan sonraki erken ..."
Eşten Organ Nakline İki Yıl Evlilik Şartı -- "Sağlık Bakanlığı, eşler arasında organ nakli için en az iki yıl ..."
Hasta Haklarınızı ve Sorumluluklarınızı Biliyor musunuz? -- "Hasta hakları, esas olarak insan hak ve değerlerinin sağlık ..."
Okula Başlamadan Okuma Öğrenmeli mi? -- "Okullarda her yıl daha da artan rekabet, sınavlar erken yaşta okumaya ..."
Türkiye'nin İlk Kadın Kariyer Sitesi -- "Ev ekonomisine katkıda bulunmak ve kendi ayakları üzerinde durmak ..."

İyi bir uyku; fiziksel, ruhsal tamir ve yenilenmemiz için gerekli bir süreçtir. Bu yenilenme sağlanmadığında fiziksel belirtilerin yanında ruhsal olarak isteksizlik, motivasyon kaybı, sinirlilik, dikkat ve bellek bozuklukları ortaya çıkmaktadır. Dünyada erişkinlerin yüzde 10-13'ü, hayatlarını ileri derecede etkileyecek düzeyde uykusuzluk tanısı alıyor.

Uykusuzluk ne zaman gerçekten hastalık düzeyinde oluyor?

Uykusuzluk (insomnia), uyku için yeterli fırsat ve imkân olmasına rağmen, süreğen bir şekilde uykuya başlamada, sürdürmede ve kaliteli uyumada güçlük ve sonuçta gün içi işlevselliğinde bozulmalarla karakterizedir.

Uyku bozukluğu ve ilişkili gün içi bulgular haftada en az üç kez ve en az üç aydır olması durumunda kronik uykusuzluk bozukluğu olarak tanımlanır. Kısa süreli insomniada ise uyku bozukluğu ve ilgili gündüz semptomları üç aydan kısa süreli olmalıdır.

İnsomnia hangi sıklıkta görülüyor?

Erişkinlerin yüzde 30-40'ı, yaşamlarının bir döneminde uykusuzluk yakınmaları tanımlamakta, yüzde 10-13'ü yaşamlarını ileri derecede etkileyecek düzeyde uykusuzluk tanısını karşılamaktadır. Türkiye’de yapılan bir çalışmada kişilerin yüzde 9'u insomnia tanısını karşılamıştır.

Eksik uykuyu gün içinde veya akşamın başka saatlerinde takviye etmek mümkün mü ya da doğru mu?

Kaliteli ve verimli bir uyku için gece uykusu önemlidir. Gündüz uykusunun gece uykusunu olumsuz etkilemediği saatler 13.30-15.00 arasıdır. Günün diğer saatlerindeki uykular gece uykusunun süresini ve kalitesini olumsuz etkiler. Uyku sağlığı açısından sabah vakitlice kalkmak ve gece uyku gelince yatmak en doğru yoldur.

İyi uykunun ruh sağlığımız üzerindeki etkisi nedir? Aksi nasıl etki eder?

İyi bir uyku fiziksel, ruhsal tamir ve yenilenmemiz için gerekli bir süreçtir. Bu yenilenme sağlanmadığında fiziksel belirtilerin yanında ruhsal olarak isteksizlik, motivasyon kaybı, sinirlilik, dikkat ve bellek bozuklukları ortaya çıkmaktadır. İnsomniyaklarda depresyon ya da diğer bir psikiyatrik bozukluk gelişme riski yüksektir. Bu kişilerde, insomnia olmayanlara göre 3.5 yıl içinde depresyon gelişimi dört kat, anksiyete bozukluğu gelişimi iki kat, madde kötüye kullanımı ya da bağımlığı da yedi kat fazla görülmektedir.

Diğer taraftan hemen her psikiyatrik bozuklukta uykusuzluk belirli ve yüksek oranlarda bir belirti olarak ortaya çıkmaktadır.

Görülme sıklığında kadınlar ve erkekler arasında bir fark var mı?

Kadınlar erkeklere göre yaklaşık iki kat daha fazla uykusuzluk tanısı alır. Uykusuzluk belirtileri yaşla beraber artar, 65 yaşın üzerinde yaşlı bireylerde uykusuzluk belirtisi sıklığı yüzde 50'lere ulaşır.

Düşük gelir ve eğitim düzeyine sahip bireylerde uykusuzluk sıklığı artar. İşsizlerde, çalışanlara göre daha sık görülür. Ayrı yaşayanlar, boşanmışlar ya da eşini kaybetmiş olanlarda da daha sıktır.

Genetik yatkınlıktan söz etmek mümkün mü?

Evet. İnsomniyak kişilerin artmış uyanlmışlığın fiziksel ve psikolojik belirtilerini gösterdiklerine, kaygı düzeylerinin yüksek olduğuna dair kanıtlar bulunmaktadır. Akut bir stres kaynağından sonra oluşan uykusuzluk, çoğu birey için geçici durum iken, bu hastalarda oluşan uyuyamama ile ilgili gerginlik ve kaygı giderek bir kısır döngüye dönüşerek sorunun artarak süreğen hale gelmesine neden olur. Hasta uykusuzluğuna ve bunun günlük yaşamı üzerine olan etkilerine aşın odaklanmıştır.

Televizyon karşısında uyumaya çalışmak doğru mu?

Televizyon karşısında uyuma çabası sık başvurulan yöntemlerden biridir. Televizyon ekranından gelen ve değişen ışık uyaran niteliğindedir. Uykuya geçişi kolaylaştırsa bile uykunun iç kalitesini bozmaktadır. Uyuyabilmek için gösterilen her çaba uykuyu olumsuz etkilemektedir. Uyku çağırdıkça kaçan bir haldir.

Son yıllarda insomnia tablosunda bir artıştan söz etmek mümkün mü?

Elektriğin keşfi 100 yıl öncesine göre ortalama uyku süresinin azalmasına yol açmıştır. Bilgisayar, televizyon, iş hayatı, trafikte geçen zaman, görevler, akıllı telefonlar, ödevler ve kent yaşamının getirdiği stres faktörleri, insomnianın artışına yol açmaktadır.

Uyuyamamanın kişilik yapısı ile ilgisi var mı?

Kaygı seviyesi yüksek, obsesif kişilik özellikleri gösteren, kontrolcü kişilerde insomnia görülme oranı yüksektir.

Yaşantımızda bizi kuşatan koşullar, stres, ekonomik sıkıntı, sınav kaygısı, ölüm korkusu gibi faktörler uyuyamama üzerinde etkili mi?

Kronik uykusuzlukta, günlük yaşantımızda oluşan stres faktörleri -bireysel farklılık olmakla birlikte-başlatıcı faktör olarak rol oynar. Uykusuzluğun kronik hale gelmesi için genetik faktörler, kişilik yapısı, yatakta uzun zaman geçirme gibi sürdürücü faktörler de gerekli ve önemlidir.

Uyuyamamak psikolojik bir sorun mudur?

Psikolojik faktörlerle birlikte fiziksel hastalıklar ve tedavide kullanılan ilaçlar da uykusuzluğa yol açabilmektedir. Uykuda hareket bozuklukları, parasomniler, uykuda solunum bozuklukları gibi bazı primer uyku bozuklukları da uykusuzluğa yol açabilmektedir.

Tedavisi nasıl yapılır?

Tedaviye başlamadan önce iyi bir değerlendirme yapılıp, neden ortaya konmalıdır. Nedene yönelik tedavi temel prensiptir.

Psikiyatrik veya fiziksel bir hastalığın bir belirtisi olarak insomnia ortaya çıkmışsa, bu hastalığın tedavisi uykusuzluğun tedavisinde öncelikli olmalıdır. Yine uykuda hareket bozukluğu gibi primer bir uyku bozukluğu sonucu ortaya çıkan insomniada tedavi tamamen farklı prensiplerle yapılmalıdır.

Uyku hijyeni eğitimi, bilişsel ve davranışsal tedavi yöntemleri gibi farmakolojik olmayan tedaviler kronik insomniada birincil tedavi seçenekleridir. En temel öneriler sabah kalkış saatinin erkene alınması, akşam uyku gelince yatılması, uyunmayan sürenin yatakta geçirilmemesidir.

Uyku ilacı alınmalı mı?

Uykusuzluğa neden olan ikincil nedenler (uykuyla ilgili solunum bozuklukları, huzursuz bacak sendromu, psikiyatrik bozukluklar ve diğer tıbbi bozukluklar gibi) tespit edilmeli ve bunlara yönelik tedavilere öncelik vermelidir. Uyuması için kişiye verilecek benzodiazepinler uyku apnesinde kişiye zarar verecektir.

Yine bazı antidepresifler, huzursuz bacak sendromu ve uykuda periyodik hareket bozukluğunda tabloyu daha kötüleştirecektir. Uykusuzluk çeken kişiler sıklıkla doktora başvurmadan kendi kendini tedavi maksadıyla ilaç ve alkole başvurmakta ve bu durum hastalığın kronikleşmesine yol açmaktadır.

Hipnotik ilaçlar öncelikli olarak geçici uykusuzluk durumlarında tercih edilmelidir. Ancak kronik insomniada, farmakolojik olmayan tedavi yaklaşımlarına rağmen cevap alınamayan hastalarda, altta yatan nedenin tedavi edilemediği olgularda da ilaçlar kullanılabilir.

Yatakta uykunun gelmesini beklemek doğru mu?

Hayır. Uykusuzluğun kalıcı hale gelmesinin en önemli nedeni yatakta uzun zaman geçirmektir. Birçok teori, genetik bir yatkınlık ve sonrasında yatakta uzun zaman geçirmeyi temel neden olarak göstermektedir. Uyumadan yatakta dönüp durulurken çoğunlukla sıkıntı verici düşünceler akla gelir. Bu düşüncelerin arttırdığı sıkıntı, uyanlmışlığa yol açmakta, bunun sonucunda da uyku açılmakta, uyku açıldıkça sıkıntı artmaktadır. Bu durumu düzeltmenin yolu yataktan çıkıp bir şeylerle uğraşmaktır.

Çocuklar da uykusuzluk görülebilir mi?

Çocuklukta da görülebilir. Çocuklarda, sıklıkla bakıcıları tarafından bildirilen uyuma güçlüğü, yatma zamanına direnç veya bağımsız uyuyamama olabilir. Günümüzde çalışan anne-baba işten gelip yemeklerini yedikten hemen sonra çocuklarının uyumasını bekliyor. Çocuk da bütün gün göremediği ebeveynleriyle vakit geçirmek istiyor. Anne-baba bir taraftan günün yorgunluğunu gidermek istiyor, diğer taraftan sağlık açısından çocuğun erken yatıp uykusunu almasını istiyor.

Bu ikilem sonrası ebeveyn ve çocuk arasında yatıp yatmama konusunda inatlaşma yaşanıyor. Bu durum da çocuğun, çocuklukta ve erişkinlikte uyku konusunda problemler yaşamasına yol açıyor. Ergenlerde sık görüldüğü söyleniyor.

Klinikte böyle bir gözlemler karşılaşılmakta mıdır?

Ergenlikte fiziksel, hormonal ve ruhsal yapıdaki değişiklikler uykuyu olumsuz etkileyebilmektedir. Günümüzde gençler arasında yoğun olan internet alışkanlığı da uyku düzenini bozan faktörlerin başında gelmektedir. İnternet alışkanlığı, gençlerin uzun saatlerini bilgisayar başında geçirmelerine yol açıyor. Gündüz vakitlerini okul ve işte geçiren gençler akşamlarını bilgisayar başında harcıyor.

Gece geç saatlere hatta sabaha kadar internet, online oynanan strateji oyunları uyanmışlığı artırarak uyku bozukluğuna yol açıyor. Bu durum okul yaşamını olumsuz etkilediği gibi iş yaşamına atılan gençlerde adaptasyon sorunu ortaya çıkarıyor. Bu kişiler bir türlü normal mesai düzenine alışamıyor.

Uykusuzluğun belirtileri nelerdir?

  • Gün içinde yorgunluk, kırıklık, dikkat, konsantrasyon ya da bellek güçlüğü
  • Sosyal ya da mesleki işlevsellikte bozulma ya da düşük okul performansı
  • Duygu durum bozukluğu ya da iritabilite
  • Gündüz uykululuğu
  • Motivasyon, enerji ya da inisiyatifte azalma
  • İşinde ya da araç kullanırken hata yapma veya kaza eğiliminde artma
  • Uyku yoksunluğuna bağlı gerginlik, baş ağrısı ya da mide-bağırsak sistemine ait belirtiler
  • Uyku hakkında endişe ve uğraşılar

Uykusuzluğun yol açtığı sorunlar nelerdir?

Insomnianın yol açtığı fiziksel belirtiler olarak yaygın kas ve eklem ağrıları, yorgunluk, halsizlik, bitkinlik, gündüz uyku hali, hafıza sorunları, iş performansında düşüş, gerginlik, tepkisellik, dikkat eksikliği, sakarlık, konuşmada dil sürçmeleri, baş ağrısı, gözlerde kızarıklık, ellerde titreme, şeker hastalığı riskinde artış, kan basıncında yükselme gibi uzun bir liste sayılabilir. Her beş trafik kazasından birinin uykusuzlukla ilişkili olduğunu biliyoruz. Uykusuz araç kullanmak alkollü araç kullanmak kadar tehlikelidir.

Uyku yoksunluğu sırasında stres hormonlarının salınımı artarken gece uykuda salman büyüme hormonu azalır. Büyüme hormonu uykuda bedenimizi tamir edip, yara iyileşmelerini hızlandırırken, yaşlanmayı yavaşlatır. Bu hormon özellikle çocukların büyümesini de doğrudan etkiler. Bu nedenle büyüklerimiz 'Uyusun da büyüsün' derken ne kadar haklılar.

Kilo artışı: Uyku yoksunluğu çeşitli hormonların salınımını bozar. 'Doydum' diyen leptin hormonunun salınımı azalırken, 'Açım, yemem lazım' diyen ghrelin hormonu az uyunduğunda artar. Bu da kilo alımı, enerji tüketiminde azalma ve yüksek kalorili gıdalara düşkünlüğe neden olur. Altı saatten az uyuyanlarda, 7-9 saat uyuyanlara kıyasla yüzde 30 daha fazla obezite görülür. Yeterli süre ve kalitede uyku kilo vermeyi kolaylaştırır.

Bağışıklığın zayıflaması: Az uyuyanlar enfeksiyonlara daha çabuk yakalanırlar. Uyku süresinin kısalması ile bağışıklıkta rol oynayan çeşitli protein oranlarında artışlar görülür. Yine kan hücrelerinden salman enfeksiyondan koruyan moleküllerin düzeyi de azalır. Gerek virüs gerekse bakteriyel enfeksiyonlara eğilim artar. Yedi saatten az uyuyanlarda soğuk algınlığı, grip benzeri enfeksiyonlar üç kat daha sık gelişir.

Şeker hastalığı: Az uyuyanlarda insülin direnci artar. Uykusuzluk çeken hastalar gibi beş saatten az uyuyanlarda da şeker hastalığı gelişimi üç kat artmıştır.

loading...
loading...

Çocuklar İçin

Çocuklarda Fazla Kiloya Dikkat

Obezite vücutta artmış yağ kitlesini ifade eder.

+ Devamı

Kardeşler Neden Anlaşamıyor?

Evinizin neşe kaynağı çocuğunuzu bir kardeş vermek

+ Devamı

Çocuklarla Empati Odaklı İletişim Kurma

Ebeveynler çocukların dünyasında en önemli

+ Devamı

Küçük Çocuklarda Anneden Ayrılma

Anneleri tuvalete girdiğinde bile kapının önünde durup

+ Devamı

Hafta Hafta Gebelik

loading...

Bebek İsimleri ve Anlamları

A B C Ç D E F
G H I İ J K L
M N O Ö P R S
Ş T U V V Y Z

mobil veri kurtarma

anne olmaya hazirmisiniz 1

loading...

ünlülerin güzellik sırları

tüp bebek uygulamaları

En meşhur diyetler

Template Settings
Select color sample for all parameters
Red Green Olive Sienna Teal Dark_blue
Background Color
Text Color
Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Direction
Scroll to top