Haberler :
"İçerdeki Çocuklara" Anaokulu -- "Anneleri cezaevinde olduğu için, parmaklıklar arasında yaşamak ..."
Anaokulu Döneminde Konuşma Yeteneği -- "Ana kucağından ilk defa ayrılmak, yeni ve bilmediği bir ortama uyum ..."
Anne, Baba ve Çocuklar Akıllı Telefon ve Tablet Uygulamasında Buluşuyor -- "Android ve iOS işletim sistemli akıllı telefon ve tablet ..."
Anneler Gününün Tarihçesi -- "Anneler günü, bizleri dokuz ay karnında taşıyan ve belki de ölene ..."
Devletten Yeni Kürtaj Kararı! -- "Tür­ki­ye­’de ya­sak­la­nıp ..."
Dikkat! Bebeğiniz Beyin Felci Olmasın -- "Beyin felci; anne karnında, doğumda veya doğumdan sonraki erken ..."
Eşten Organ Nakline İki Yıl Evlilik Şartı -- "Sağlık Bakanlığı, eşler arasında organ nakli için en az iki yıl ..."
Hasta Haklarınızı ve Sorumluluklarınızı Biliyor musunuz? -- "Hasta hakları, esas olarak insan hak ve değerlerinin sağlık ..."
Okula Başlamadan Okuma Öğrenmeli mi? -- "Okullarda her yıl daha da artan rekabet, sınavlar erken yaşta okumaya ..."
Türkiye'nin İlk Kadın Kariyer Sitesi -- "Ev ekonomisine katkıda bulunmak ve kendi ayakları üzerinde durmak ..."
Sağlığa Zararlı Alışkanlıklar

Büyüme ve bağımsızlığını kazanma sürecinde olan ergenin çevresi bedensel ve psikolojik sağlığını tehlikeye sokabilecek, çeşitli etkenlerle sarılmış durumdadır. Medyadan alınan mesajlar ve olumsuz akran baskısı, ailevi sorunlar genci sigara, alkol ve uyuşturucu kullanımına yöneltebilir.

Gelişmiş ülkelerde yıllardır sorun olan bağımlılığın bizim ülkemizde de son yıllarda özellikle ergenler arasında görülmeye başlanmasıyla birlikte, sorunun tanımlanmasına ve çözümüne yönelik çalışmalar da başlamıştır. Yapılan araştırmalar, lise öğrencileri arasında sigara, alkol ve uyuşturucu kullanımının küçümsenemeyecek oranlarda olduğunu ortaya koymaktadır.

Alışkanlık ve bağımlılık yaratan maddeler çok değişik biçimlerde alınabilir. Sıvı veya katı olarak yutulabilir, duman halinde içe çekilebilir, cilt altı, kas içi veya damara iğne yoluyla alınabilir. Kişinin bir maddeyi belirli süre kullandıktan sonra, dışarıdan yardım almaksızın bırakmasının zor hatta olanaksız olmasına bağımlılık adı verilmektedir. Bağımlılık fizyolojik, psikolojik veya her ikisinin bir arada bulunması biçiminde olabilir.

Fizyolojik bağımlılıkta birey maddeyi almadığı ya da azalttığı durumlarda yoksunluk belirtileri ortaya çıkar. Sinir sistemi hücrelerinin işlevini sürdürmesi için birey bu maddeyi devamlı almak ve miktarını artırmak zorundadır. Yoksa bireyde alınan maddeye göre değişebilen; kaslarda ağrı, mide ağrısı, titreme, ateş, bulantı, kusma, ishal, göz ve burun akıntısı, terleme, uykusuzluk, hayal görme, üşüme, sıcak basması, ellerde titreme gibi fizyolojik rahatsızlıklar ortaya çıkar.

Psikolojik bağımlılıkta, maddeyi sürekli kullanan bireyde maddenin yeniden alınması için dayanılmaz şiddette bir istek duyulur. Bu durumdaki birey maddenin kendinde yarattığı etkiyi yeniden yaşayabilmek için aşırı ve çok güçlü bir istek duyar.

Ergen kendini kanıtlama ve büyümenin getirdiği sorumluluklarla baş etmeyle uğraştığı ergenlik döneminde, çeşitli nedenlerle herhangi bir maddeye bağımlı hale gelebilir.

Ergeni buna yönelten nedenler arasında şunlar sayılabilir:

Psikolojik yapı ve kişilik özellikleri: Ergenin psikolojik gelişimindeki aksamalar, özgüveni zayıf ve kaygılı bir kişilik yapısına sahip olma, duygusal bakımdan olgunlaşmamış olma, kendini değersiz algılama, meraklılık, karamsarlık ve güvensizlik gibi kişilik özellikleri.

Psikolojik hastalıklar: Bazı psikolojik sorunlar nedeniyle yatıştırıcı ve rahatlatıcı olarak kullanılan maddelerin alışkanlığa dönüşmesi.

Aile yapısı: Ailede madde kullananların olması, aile yapısındaki sorunlar, aşırı disiplin ya da aşırı hoşgörülü yaklaşımlar, parçalanmış aileler, ekonomik güçlükler nedeniyle erken yaşta çalışmaya başlama, çocuğa yeterli sevgi, güven ve desteğin gösterilmediği aile ortamları.

Arkadaş çevresi: Madde kullanımının yaygın olduğu arkadaş gruplarına giren ergenlerde gruba aidiyetin sürebilmesi için kullanıma başlama ve bunun alışkanlığa dönüşmesi, arkadaş grubunun özendirici yaklaşımları, merak duygusu ve özenme, kötü niyetli kişilerce bilerek yönlendirilme, arkadaş çevresinde maddeye kolay ulaşabilme, cinsel sorunlarına çözüm olacağı düşüncesi.

Toplum: Toplumun maddeye yönelik tutumu, komşularda suçluluk, fakirlik, hastalık gibi olumsuz örnekler, büyük kentlere taşradan gelen gençlerin içine düştüğü yalnızlık ve iletişimsizlik, ekonomik sorunlar, madde kullanımına karşı hoşgörülü ortam, maddelere kolayca ulaşabilme, korunmayı ve tedaviyi sağlayacak destek kurumlarının bulunmaması ya da yetersizliği.

Kullanılan maddenin özellikleri: Bazı maddeler, kullanımında olumsuz etkilerin hemen ortaya çıkması ve kullanımının güç olması nedeniyle uzun süre kullanılamazken bazılarının olumsuz etkilerinin ve bağımlılık yaratmasının uzun süre alması ve fark edilmesinin zor olması.

Yukarıda belirtilenlerin, bu konuda kesin nedenler olmayıp olası nedenleri gösterdiği unutulmamalıdır. Tüm olumsuz koşullara rağmen bağımlılık yaratan maddelerin esiri olmayan ergenlerin yanı sıra koşulları mükemmel olmasına rağmen bu tuzağa düşenler de olabilir. Toplumda herkese düşen görev, ergeni bu durumlara karşı uyarmak ve tehlike sezdiğimiz durumlarda erken müdahalede bulunabilmektir.

Bağımlılık yaratan maddelerin birçok türü vardır: afyondan yapılanlar (eroin, morfin ve sentetik türevleri), halüsinasyon yaratanlar (LSD), uçucular (tutkal, tiner, benzin ve bazı çözücüler), uyarıcılar (kokain ve tütün), kenevirden yapılanlar (esrar), yatıştırıcılar (alkol, barbitüratlar, sakinleştiriciler, uyku vericiler). Bu bölümde yalnızca sigara, alkol ve genel olarak uyuşturucular ele alınacaktır.

Sigara

Ergen sigarayı, daha çok toplumda yer kazanmak, büyüdüğünü kanıtlamak ve kurallara karşı çıkmak amacıyla içmektedir. Sigara, nikotin, katran, karbon monoksit gibi tehlikeli maddeler içermektedir. Soluk borusunda tahriş, solunum yolu hastalıkları, kanın oksijen tutma kapasitesini azaltma, dolaşım sisteminde bozukluk, kanser yapıcı özellikler, üreme sisteminde olumsuz etkilenmeler gibi zararlara yol açabilir. Sigara bedensel ve psikolojik bağımlılık yaratmaktadır. Sigara içilen ortamlarda bulunmak da içmek kadar zararlıdır.

Sigaraya alışmamak için küçük önlemler alınması yeterlidir. Bunlar arasında:

■ Sigaraya başlamama konusunda kararlı davranmak,

■ Sigara paketi taşımamak,

■ Başkasının sigarasından içmemek,

■ Çakmak veya kibrit taşımamak,

■ Gerekirse psikolojik ya da tıbbi yardım almak sayılabilir.

Gençlere sigaranın cinsel sağlık üzerindeki etkileri konusunda bilgi verilmesi, onları bu alışkanlıktan korumakta etkili olabilir. Bu kapsamda aşağıda yer alan, araştırma sonuçlarına dayalı olumsuz etkiler üzerinde durulması önerilir:

  • Erkeklerde sperm sayısını azaltmakta, kısırlığa yol açabilmektedir.
  • Erkeklerde cinsel isteği azaltabilmektedir.
  • Damarlar üzerinde sıkıştırıcı, daraltıcı etkisi olduğundan cinsel organların işlevini bozmaktadır.
  • Gebe annelerde, düşük doğum ağırlıklı bebeklere ve bazen de bebeklerde zihinsel geriliğe yol açmaktadır.

Alkol

Gençler çeşitli nedenlerle alkol kullanmaya başlayabilirler. Genellikle, başlangıçta gençleri alkol kullanmaya iten neden, yarattığı bedensel rahatlamadan ve bağımlılıktan çok psikolojik ve toplumsal açıdan temsil ettiğine inanılan abartılı imajlardır. Gençler alkol kullanmaya özellikle akran grupları arasında hafif alkollü içeceklerle başlar. Bu toplumsal temelli kullanım sürecinde alkol, bedensel bağımlılığa ve zarara yol açar. Bağımlılık yaratan diğer maddelere göre daha ucuz ve kolay ulaşılabilir olan alkolün kullanım süresi ve miktarı arttıkça özgürlükler ve seçenekler azalır, hatalı kararlar çoğalır.

Gençleri alkol kullanımına iten bazı nedenler aşağıda verilmiştir. Alkol kullanımı büyüme sürecinde yaşanan sorunlarla baş edebilme yollarından biri gibi görülmesine karşın, zamanla kendisinin bir sorun olacağı gençlere açıklanmalıdır. Bu doğrultuda aşağıda dile getirilen gerekçelerin geçersizliği yaşamdan verilecek çeşitli örneklerle tartışılmalı, seçenek öneriler üzerinde durulmalıdır.

Gençler alkol kullanmaya:

■ Büyümenin ve özgürlüğün sembolü olarak görme,

■ Otoriteye karşı çıkışın göstergesi olarak algılama,

■   Akran grubuna aidiyetin yolu olarak değerlendirme,

■   Bağımlılık yaratan diğer maddelere göre daha güvenli bulma,

■   Ucuz ve kolay ulaşılır olma,

■   Sorunlardan kaçmaya yardımcı olacağına inanma, gibi nedenlerle başlayabilirler.

Gençlere kendileri istemedikçe kimsenin onlara bağımlılık yaratıcı zararlı bir alışkanlık kazandıramayacağı açıklanmalı ve bu konuda sorumluluğun kendilerinde olduğu hatırlatılmalıdır. Karar verme becerilerini geliştirerek kişiliklerini güçlendirmelerinin, bu konuda kararlı davranmalarının olumsuz akran baskısıyla baş edebilmelerinde önemli olacağı vurgulanmalıdır.

Alkolün olumsuz etkileri kişiden kişiye değişebilir, ayrıca herkesin içkiye dayanma ölçüsü de farklıdır. Ancak, sağlık üzerindeki olumsuz etkilerinin göz ardı edilmemesi için aşağıda belirtilen zararlarının tartışılması yerinde olabilir:

■ Yüksek dozda alkol merkezi sinir sistemi üzerinde etkili olur ve karar verme süreçlerinin işletilmesinde ve doğru kararlara ulaşmada olumsuz etki yapar.

■ Dikkat azalır, değerlendirme yeteneği kaybolur ve denetim düzeneği zayıflar.

■ Özdenetim azalır.

■ Duyu alma yeteneği azalır (Hissizleşme başlar, bu nedenle ağrı ve acıya duyarlılık azalır).

■ Cinsel ilişkide hem korunmaya ilişkin kararlar hem de cinsel ilişkiye "hayır" diyebilme kararlılığını olumsuz yönde etkileyebilir.

■ Hareketlerini kontrol becerileri azalacağından, gebelikten korunma yöntemlerini etkili olarak kullanabilme zorlaşır. Bu nedenle istenmeyen gebelikler ve CYBE ya da HIV/AIDS bulaşması oluşabilir.

■ Yüksek dozda alkol cinsel güçte azalmaya neden olur.

■ Alkolizm, cinsel hormonların bozulmasına neden olur.

■ Aile içi ilişkilerde bozukluğa, iletişimsizliğe yol açabilir.

■ Üst beyin denetimi ortadan kalktığı için cinsel tacizin olmasını ve yapılmasını kolaylaştırır.

■ Tecavüz ve ensest gibi cinsel suçlarda artışa yol açabilir.

Madde Bağımlılığı

Normal davranışı bozan, tedavi amacıyla kullanılmayan, kaçak olarak satılan başlıca maddeler esrar, eroin, kokain, LSD ve uyarıcılardır. Bu grupta en yaygın olarak kullanılan madde esrardır; son yıllarda eroin kullanan bağımlıların arttığı bilinmektedir. Tedavi amacıyla tıpta kullanılan, ama tedavi amacıyla alması gerekmediği halde ilaçlara bağımlı kişilerin eczane ve değişik kanallardan sağladıkları başlıca ilaçlar, barbitüratlı uyku ve ağrı kesiciler, yatıştırıcı ilaçlar, afyonlu ilaçlar, kodeinli öksürük ilaçları, uyarıcılar, tıpta ve sanayide kullanılan uçucu çözücülerdir. Bu maddeler gereksiz ve denetimsiz kullanıldığında bağımlılık yapar.

Büyüme sürecinde gençlerin karşısına bu tür maddelerin kullanımını özendiren bireyler çıkabilir. Sigara, alkol ve bahsedilen diğer maddelerin genel özellikleri alışkanlık ve bağımlılık yaratmalarıdır. Bu maddelerin gençler arasındaki kullanımının daha yaygın olmasının nedeni, konuya ilişkin yanlış inanışlar ve ergenlik döneminde gencin içinde bulunduğu psikolojik çalkantılardır.

Ergenin bağımlılık yapıcı madde kullanmaya başlamasına:

■ Merak, macera, yasakları delme ve farklı olanı deneme arzusu,

■ Büyüme sürecinde yaşanan amaçsızlık ve boşluk duygusu,

■ Farklılaşan ve artan sorumluluklardan kaçma isteği,

■ İsteğini hemen ve kısa yoldan doyurma arzusu ya da öfkesini denetimsizce açığa vurma özelliği (engellenmeye, ertelemeye karşı dayanıksızlık),

■ Kendine aşırı güven (ben alışmam, istediğim an bırakırım düşüncesi),

■ Başarısızlığı gidermek için yalancı güven duygusu veren şeylere yönelme eğilimi,

■ Grup ya da akran baskısına direnememe,

■ Uyumsuz kişilik özellikleri,

■ Medyanın etkisi,

■ Çevrede, ailede kullanıcıların bulunması,

■ Uyuşturucunun kolay sağlandığı ortamlarda bulunma, böyle kişilerle arkadaş olma gibi etkenler neden olabilmektedir.

Maddenin yalnızca bireysel ya da ailevi sorunları olanlarca kullanıldığı, bir kez denendiğinde alışkanlık yaratmadığı, bedensel ve zihinsel gücü artırdığı, bireyin hoş olmayan durumlarla yüzleşmesini ve sorunlarla baş edebilmesini kolaylaştırdığı gibi yanlış düşünceler gençlerin uyarıcı ya da uyuşturucu madde denemesinde kolaylaştırıcı rol oynamaktadır.

Satıcıların, gençlerin bulunduğu her türlü ortamda yer alması ve onları madde kullanmaya yönlendirmeye çalışması da yetişkinlerin bu konuya önemle eğilmesini gerektirmektedir.

Gencin, madde kullanımıyla ilgili kararı verirken, bu konuda tüm sorumluluğun kendine ait olduğunu bilmesinin ve kullanımından doğacak sonuçları dikkatle değerlendirmesinin alışkanlık riskini azalttığı unutulmamalıdır. Bu nedenle, gençlere uyuşturucunun bedensel ve psikolojik sağlıklarına yönelik olumsuz etkileri açıklanmalıdır. Bu etkilerin bazıları şunlardır:

■ Tüm uyarıcı ve uyuşturucular alışkanlık yapar

■ Bu tür maddeler bireyin bedensel ve zihinsel sağlığını ciddi boyutta etkiler.

■ Madde bağımlılarının birçoğu aynı zamanda sigara ya da alkol bağımlısıdır. Bir şeye bağlanmak diğerlerine bağlanmayı kolaylaştırır.

■ Bireyin daha tehlikeli maddelere geçme olasılığı, kullanımın sürekliliğine bağlı olarak artar.

■ Madde etkisindeki bireyin kendisini ve çevresini tehlikeye sokacak durumlara yol açma olasılığı yüksektir.

■ Madde kullanımı cinsel istismara elverişli ortam yaratabilir (saldırganlık ya da kendisine yönelik olanı kabullenme açısından).

Maddelerin büyük bölümü pahalıdır ve gencin alım gücünün çok üstündedir. Sürekli kullanıldığında paraya gereksinim artar. Bu nedenle kullanıcıların cinsel saldırı; fahişelik, hırsızlık ve hatta cinayet gibi suçlara yöneldikleri bilinen bir gerçektir.

■ Gencin madde kullanıcılarını ayırt edebilmesi ve kendisini kullanmaya özendirenleri tanıması önemlidir. Bu, özellikle bilgisi ve isteği dışında kullanımdan kaçınmada önem taşır.

■ Madde kullanımı sırasında gerek enjektörlerin ortak kullanımı ya da delici, kesici aletle yaralanma gerekse korunmasız cinsel ilişki nedeniyle cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların (CYBE) veya AİDS'in bulaşması olasıdır.

loading...
loading...

Çocuklar İçin

Çocuklarda Fazla Kiloya Dikkat

Obezite vücutta artmış yağ kitlesini ifade eder.

+ Devamı

Kardeşler Neden Anlaşamıyor?

Evinizin neşe kaynağı çocuğunuzu bir kardeş vermek

+ Devamı

Çocuklarla Empati Odaklı İletişim Kurma

Ebeveynler çocukların dünyasında en önemli

+ Devamı

Küçük Çocuklarda Anneden Ayrılma

Anneleri tuvalete girdiğinde bile kapının önünde durup

+ Devamı

Hafta Hafta Gebelik

loading...

Bebek İsimleri ve Anlamları

A B C Ç D E F
G H I İ J K L
M N O Ö P R S
Ş T U V V Y Z

mobil veri kurtarma

anne olmaya hazirmisiniz 1

loading...

ünlülerin güzellik sırları

tüp bebek uygulamaları

En meşhur diyetler

Template Settings
Select color sample for all parameters
Red Green Olive Sienna Teal Dark_blue
Background Color
Text Color
Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Direction
Scroll to top