Haberler :
"İçerdeki Çocuklara" Anaokulu -- "Anneleri cezaevinde olduğu için, parmaklıklar arasında yaşamak ..."
Anaokulu Döneminde Konuşma Yeteneği -- "Ana kucağından ilk defa ayrılmak, yeni ve bilmediği bir ortama uyum ..."
Anne, Baba ve Çocuklar Akıllı Telefon ve Tablet Uygulamasında Buluşuyor -- "Android ve iOS işletim sistemli akıllı telefon ve tablet ..."
Anneler Gününün Tarihçesi -- "Anneler günü, bizleri dokuz ay karnında taşıyan ve belki de ölene ..."
Devletten Yeni Kürtaj Kararı! -- "Tür­ki­ye­’de ya­sak­la­nıp ..."
Dikkat! Bebeğiniz Beyin Felci Olmasın -- "Beyin felci; anne karnında, doğumda veya doğumdan sonraki erken ..."
Eşten Organ Nakline İki Yıl Evlilik Şartı -- "Sağlık Bakanlığı, eşler arasında organ nakli için en az iki yıl ..."
Hasta Haklarınızı ve Sorumluluklarınızı Biliyor musunuz? -- "Hasta hakları, esas olarak insan hak ve değerlerinin sağlık ..."
Okula Başlamadan Okuma Öğrenmeli mi? -- "Okullarda her yıl daha da artan rekabet, sınavlar erken yaşta okumaya ..."
Türkiye'nin İlk Kadın Kariyer Sitesi -- "Ev ekonomisine katkıda bulunmak ve kendi ayakları üzerinde durmak ..."
Ceza Uygulama Yöntemleri

Ceza, günlük yaşamın doğal akışı içerisinde bazen bilinçli bazen farkında olmadan kullandığımız bir davranış kontrol tekniğidir. Deneyimlerimiz ve gözlemlerimiz, gerek ebeveynlerin gerek öğretmenlerimizin ceza konusunda maalesef çok da başarılı uygulamalar yapmadıklarını göstermektedir.

Cezanın hatalı uygulanması, istenmeyen davranışları ortadan kaldırmadığı gibi, şiddete yönelme de dâhil birçok olumsuz etki ortaya çıkarabilmektedir. İstenmeyen sonuçların oluşmasına yol açabilmesi nedeniyle, davranış kontrol teknikleri içerisinde, sonuçları bakımından en kritik teknik cezadır.

İstediğimiz sonuçlara ulaşmak ve istemediğimiz sonuçların ortaya çıkmasına engel olmak için, ceza uygulamalarında nelere dikkat etmeliyiz? Uygulamaların başarıya ulaşamamasında, yani istenen sonuçların alınamamasında en önemli etken, ceza ilkelerine uyulmamasıdır.

Bir ceza uygulamasında istenen sonucu elde edebilmek ve istenmeyen sonuçların ortaya çıkmaması için cezanın ilkelerine uymamız gerekir. Birinci ilke; cezanın olumsuz davranıştan sonra gelmesi ve hemen uygulanmasıdır. Böylece çocuk neden cezalandırıldığını bilir. Araya başka yaşantılar girerse, çocuk neden cezalandırıldığını anlamayabilir veya ceza, çocuk açısından anlamını kaybedebilir.

İkinci dikkat edilmesi gereken nokta, cezanın tutarlı bir şekilde uygulanmasıdır. Ceza, olumsuz davranışın her ortaya çıkışında, belirtildiği şekilde uygulanmalıdır. Tutarsız olunduğunda, olumsuz davranış daha da şiddetlenir, çocuğun direnci artar ve birçok yan etki ortaya çıkabilir.

Örneğin; oyuncaklarını dağıttığı için sevdiği çizgi film yasaklanan çocuğa, bu ceza bazen uygulanır bazen boş verilirse, ceza bu durumda etkili ve öğretici olmayacaktır. Ayrıca tutarsızlık, çocuğun ağlaması, tutturması, bağırması hatta zarar verici davranışlarda bulunmasına yol açabilecektir.

Oysa, çocuğa oyuncaklarını her dağıttığında sevdiği çizgi film tutarlı olarak izlettirilmezse, çocuk başlangıçta tepki gösterse bile, anne-babanın tutarlı tutumu karşısında, bir süre sonra, oyuncaklarını dağıtmamayı öğrenecektir.

Bir diğer ilke, cezanın çocuk açısından açık, net ve anlaşılır olmasıdır. Çocuk neden cezalandırıldığını ve kendisinden ne istendiğini anlamalıdır. Çocuk neden cezalandırıldığını ve kendisinin ne yapması gerektiğini, yani kendisinden ne istendiğini anladıktan sonra cezanın sınırlarının da belli olması gerekir. Örneğin; çocuk bir şeyleri ağlayarak isteğinde "Sana küstüm!" demek, küserek çocuğu cezalandırmak sınırları belli olmayan bir cezalandırma girişimidir. Çünkü küskünlüğün ne zaman biteceği, ne içerdiği belirsizdir.

Ceza yeterli şiddete sahip olmalıdır. Ancak duygusal hasarlara yol açabilecek şekilde vahşete dönüştürülmemeli, kırıcı ve incitici olmamalıdır. Çocuk verilen cezadan rahatsızlık duymalı, ama ümitsiz ve çaresiz hissetmemelidir. Bir ceza uygularken çocuğun bir şeyleri düzeltme şansı olmalıdır. Çocuk verilen cezadan rahatsız olmalı, ama davranışını gönülsüz de olsa düzeltecek duygu ve düşünce rahatlığını taşımalıdır.

Cezanın şiddeti artarsa, çocuk yoğun negatif duygular ve düşünceler içerisinde olacaktır. Bu durumda olumlu şeyler yapmak istemeyecektir. Hatta inat edecek veya istenenin tam tersi yönünde davranışlarda bulunacaktır. Bunların dışında, cezanın şiddetinin çok fazla olması çocuğa kaybedeceği bir şey olmadığı duygusu yaşatabilir. Bu durum, çocuğun olumsuzluklara devam etmesine neden olacaktır.

Cezanın şiddetinin az olması da çok olması da cezayı etkisiz kılar. Örneğin; arkadaşına şaka yaparak rahatsız eden bir çocuğa vurmak ya da bir hafta tv yasağı koymak, ilgili davranışa oranla ağır bir cezadır. Böyle bir durumda bir akşamlık tv yasağı yeterli olabilir. Buna karşılık arkadaşını kasti olarak yaralayan çocuğa da bir akşam tv yasağı yetersiz şiddette olacaktır. Bu durumda 4-5 günlük bir tv yasağı veya 10 gün çok sevdiği bir oyuncakla oynamasına izin vermemek uygun bir ceza olabilir.

Sevgili anne-babalar, cezanın yerine kullanılabilecek bir başka yöntem varsa, öncelikle buna başvurulmalıdır. Ceza kullanma zorunluluğu varsa, cezaya geçmeden önce uyarıda bulunulmalı, çocuğa davranışını düzeltme şansı verilmelidir. Eğer ceza tehdidi ile sorun halledilebiliyorsa cezaya geçilmemelidir. Ceza tehdidi (kaçınma eğitimi), cezanın uygulanmaması için çocuğun, istenen bir davranışı yapmasıdır. Örneğin; "Bu akşam eve saat

11'den sonra gelirsen hafta sonu dışarı çıkamazsın." denilmesi üzerine, çocuğun eve 11'den önce gelmesi durumunda cezaya gerek kalmamıştır. Uyarı ve ceza tehdidi işe yararsa cezaya gerek kalmaz. Ama işe yaramazsa kaçınılmaz olarak ceza uygulanmalıdır.

Olur olmaz sürekli ve de ceza ilke ve işlem yollarına uygun olmayacak şekilde verilen cezalar geçici bazen de kalıcı duygusal, davranışsal ve sosyal sorunlara yol açabilir. Ama, gerektiği yerde ve ceza ilke ve işle yollarına uygun şekilde verilen cezalar çocuklar açısından öğretici ve geliştiricidir. Bu nedenle zaman zaman yapılan, çocuk yetiştirilirken ceza olsun mu? Olmasın mı? tartışmalarına gerek yoktur.

Konuyu bu şekilde ele almak yerine ceza ilke ve işlem yollarını en iyi şekilde nasıl öğrenebileceğimizi düşünmek ve öğrenmeye çalışmak daha isabetli bir çaba olacaktır.

PSİKOLOG HÜSEYİN ABAY

Organik Çocuklar-I (Temel konular) Nobel Yayınları

www.organikcocuklar.com

loading...
loading...

Çocuklar İçin

Çocuklarda Fazla Kiloya Dikkat

Obezite vücutta artmış yağ kitlesini ifade eder.

+ Devamı

Kardeşler Neden Anlaşamıyor?

Evinizin neşe kaynağı çocuğunuzu bir kardeş vermek

+ Devamı

Çocuklarla Empati Odaklı İletişim Kurma

Ebeveynler çocukların dünyasında en önemli

+ Devamı

Küçük Çocuklarda Anneden Ayrılma

Anneleri tuvalete girdiğinde bile kapının önünde durup

+ Devamı

Hafta Hafta Gebelik

loading...

Bebek İsimleri ve Anlamları

A B C Ç D E F
G H I İ J K L
M N O Ö P R S
Ş T U V V Y Z

mobil veri kurtarma

anne olmaya hazirmisiniz 1

loading...

ünlülerin güzellik sırları

tüp bebek uygulamaları

En meşhur diyetler

Template Settings
Select color sample for all parameters
Red Green Olive Sienna Teal Dark_blue
Background Color
Text Color
Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Direction
Scroll to top